İçeriğe geç

Malatya rehberi · Aile Hukuku

Malatya’da nafaka: türleri, artırım davası ve ödenmeyen nafakanın tahsili

Nafaka davaları aile mahkemelerinde görülür. Tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakasının şartları farklıdır; ödenmeyen nafaka için icra takibi ve şikâyet yolu açıktır.

Bu rehber kimin için?

  • Boşanma davası sürerken ya da sonrasında nafaka almanız veya ödemeniz gündemde
  • Mevcut nafaka miktarı değişen koşullar karşısında yetersiz ya da fazla kalıyor
  • Mahkemenin belirlediği nafaka düzenli ödenmiyor

Sık yapılan hatalar

  • Gelir ve gider tablosunu belgelemeden yalnızca bir miktar talep etmek
  • Çocuğun okul, sağlık ve kurs giderlerini fatura veya kayıtla göstermemek
  • Ödenmeyen nafakayı aylarca biriktirip takip başlatmamak
  • Nafaka yükümlüsünün gerçek gelirinin araştırılmasını talep etmemek

Süreç adım adım

  1. Talep edilen nafakanın türü ve hukuki dayanağı belirlenir
  2. İki tarafın gelir, gider ve yaşam standardına ilişkin belgeler toplanır; mahkemeden ekonomik durum araştırması istenir
  3. Aile mahkemesinde dava açılır veya devam eden boşanma davasında tedbir nafakası talep edilir
  4. Artırım veya azaltım davalarında önceki karardan bu yana değişen koşullar belgelenir
  5. Ödenmeyen nafaka için ilamlı icra takibi başlatılır, gerekirse tazyik hapsi için şikâyet yoluna gidilir

Nafaka türleri ve farkları

Tedbir nafakası, boşanma davası sürerken ya da eşler haklı bir sebeple ayrı yaşarken eş ve çocukların geçimi için hükmedilir. İştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma payıdır. Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş için istenebilir. Yardım nafakası ise yardım edilmezse yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy ve kardeşler arasında söz konusu olur.

Nafaka miktarı tarafların gelir ve giderleri, çocuğun ihtiyaçları ve hakkaniyet gözetilerek belirlenir. Tarafların mali durumu değişirse veya hakkaniyet gerektirirse irat biçimindeki nafakanın artırılması ya da azaltılması aile mahkemesinden istenebilir. Yoksulluk nafakası alacaklının yeniden evlenmesiyle kendiliğinden kalkar; evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması veya yoksulluğunun ortadan kalkması gibi hallerde ise mahkeme kararıyla kaldırılabilir.

Nafaka kararı ödenmezse ilamlı icra takibi başlatılabilir. Nafaka yükümlülüğüne uymayan borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesince tazyik hapsine de karar verilebilir.

Hazırlamanız gereken belgeler

  • Varsa önceki nafaka kararı ve kesinleşme bilgisi
  • Maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü veya vergi kayıtları gibi gelir belgeleri
  • Kira sözleşmesi, faturalar ve düzenli giderleri gösteren kayıtlar
  • Çocuğun okul, servis, kurs ve sağlık giderlerine ait belgeler
  • Ödenmeyen nafaka için ödeme geçmişini gösteren banka dökümleri

Kaçırılmaması gereken süreler

  • Boşanma kesinleştikten sonra yoksulluk nafakası talebi için bir yıllık zamanaşımı süresi işler; bu talebi boşanma davası içinde ileri sürmek çoğu zaman daha güvenlidir.
  • Nafaka borcuna uymama nedeniyle tazyik hapsi istemi için şikâyet, kanunda öngörülen kısa süre içinde yapılmalıdır; takibi geciktirmek tahsili de zorlaştırabilir.

Bu rehber genel bilgi verir; süreler ve sonuçlar somut dosyaya göre değişebilir. Ayrıntılı bilgi için yasal uyarı sayfasına bakabilirsiniz.

Malatya Nafaka Avukatı: sık sorulan sorular

Nafaka artırımı için yeniden dava açmak gerekir mi?

Kararda veya protokolde otomatik artış öngörülmemişse evet. Nafakanın artırılması için aile mahkemesinde dava açılır; mahkeme tarafların güncel mali durumunu, çocuğun artan ihtiyaçlarını ve genel ekonomik koşulları değerlendirir. Artışın oranı dosyaya göre değişir.

Nafakanın her yıl artması sağlanabilir mi?

Mahkeme kararında veya anlaşmalı boşanma protokolünde nafakanın her yıl belirli bir endekse göre artacağı yazılabilir. Böyle bir düzenleme yoksa artış için dava açmak gerekir. Bu nedenle protokolde artış yönteminin açıkça belirlenmesi önemlidir.

Nafaka ödenmezse ne yapılabilir?

Nafaka kararı icra dairesine verilerek ilamlı takip başlatılabilir ve borçlunun maaşına veya mallarına haciz uygulanabilir. Ayrıca nafaka yükümlülüğüne uymayan borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesince tazyik hapsine karar verilebilir.

Yoksulluk nafakası süresiz mi?

Mevcut düzenlemede yoksulluk nafakası için kanunda bir süre sınırı yoktur. Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer; alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Mali durumlar değişirse miktarın azaltılması da istenebilir.

Konuyla ilgili makaleler

Aile Hukuku sayfası
Aile Hukuku2 dk okuma

Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır?

Nafaka artırım davası, ekonomik koşullar veya ihtiyaçlar değiştiğinde aile mahkemesine dilekçeyle açılır; güncel gelir ve gider belgeleri belirleyicidir.

İlk adım

Boşanma ve velayet için ön değerlendirme

Velayet, nafaka, protokol veya çekişmeli boşanma sürecinde hangi adımın önce atılması gerektiğini birlikte belirleyelim.