Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası Nasıl Açılır?
Hisseli taşınmazda ortaklığın giderilmesi için önce arabulucuya başvurulur; anlaşma olmazsa sulh hukuk mahkemesi aynen bölmeye veya satışa karar verir.
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası, paylı ya da elbirliği halindeki bir taşınmazda paydaşların paylaşım konusunda anlaşamaması halinde açılır. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinde dava açılır. Mahkeme önce taşınmazın aynen bölünmesini değerlendirir; bu mümkün değilse satışa karar verir.
Kimler dava açabilir?
Paylı mülkiyette her paydaş, elbirliği mülkiyetinde ise ortaklardan her biri dava açabilir. Miras kalan taşınmazlarda mirasçılık belgesi (veraset ilamı) gereklidir; mahkeme, mirasçılar adına intikal yapılmamışsa bunun tamamlanmasını isteyebilir. Davada tüm paydaşların taraf olması gerekir.
Aynen bölme mi, satış mı?
- Aynen bölme: Taşınmaz, paydaşların paylarına uygun parçalara ayrılabiliyor ve bu bölme imar ile tarım mevzuatına aykırı değilse öncelikle bu yol tercih edilir.
- Satış: Bölme mümkün değilse ya da değer kaybına yol açacaksa taşınmazın satışına karar verilir. Satış, kesinleşen karardan sonra satış memurluğu tarafından açık artırmayla yapılır ve bedel paydaşlara payları oranında dağıtılır.
Tarım arazilerinde, mevzuattaki asgari parsel büyüklüğü sınırları nedeniyle aynen bölme çoğu zaman mümkün olmaz. Paydaşlardan birinin diğerlerinin paylarını satın alması gibi seçenekler ise arabuluculuk aşamasında değerlendirilebilir.
Süreyi etkileyen unsurlar
Davanın süresi; paydaş sayısına, paydaşların adreslerinin bulunabilmesine, mirasçılık belgesi ve intikal işlemlerine ve keşif ile değer tespiti için bilirkişi incelemesine göre değişir. Paydaş sayısı fazla olan miras taşınmazlarında tebligat aşaması önemli zaman alabilir.
Masraflar nasıl paylaşılır?
Ortaklığın giderilmesi davasında yargılama giderleri kural olarak tarafların payları oranında paylaştırılır. Davayı açan paydaşın başlangıçta peşin ödediği giderler, karar aşamasında bu orana göre hesaplanır.
Ne zaman avukata danışmalısınız?
Miras kalan bir taşınmazda mirasçılar arasında anlaşma sağlanamıyorsa, arabuluculuk toplantısına katılmadan önce ya da size bir ortaklığın giderilmesi davası tebliğ edildiğinde, payınızın değerini ve aynen bölme ihtimalini önceden değerlendirmek için hukuki destek almanız yararlı olur.

Yazar
Av. Kübra Akeller
Malatya Barosu'na kayıtlı avukat; Ceza, aile ve gayrimenkul hukuku alanlarında dava ve danışmanlık yürütür.
