Tapu İptal ve Tescil Davasında Zamanaşımı
Yolsuz tescil ve muris muvazaasına dayalı tapu iptal davaları kural olarak süreye bağlı değildir; kadastro öncesi sebeplerde on yıllık süre vardır.
Tapu iptal ve tescil davasında zamanaşımı, davanın dayandığı sebebe göre değişir. Yolsuz tescile (sahtecilik, ehliyetsizlik gibi geçerli bir hukuki sebebe dayanmayan tescil) ve muris muvazaasına dayanan davalar kural olarak herhangi bir süreye bağlı değildir. Buna karşılık kadastro tespitinden önceki sebeplere dayanan davalar, tutanağın kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Süreye bağlı olmayan davalar
- Yolsuz tescil: Tapu kaydı sahte vekâletname, ehliyetsiz kişinin işlemi gibi hukuken geçersiz bir sebebe dayanıyorsa, gerçek hak sahibi tescilin düzeltilmesini isteyebilir.
- Muris muvazaası: Miras bırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağış olan bir devri satış gibi göstermesi. Bu dava miras bırakanın ölümünden sonra açılabilir.
- Vekâlet görevinin kötüye kullanılması: Vekilin, vekâlet verenin aleyhine ve karşı tarafla anlaşarak taşınmazı devretmesi.
On yıllık kadastro süresi
Kadastro tespitiyle oluşan tapu kaydına karşı, tespit tarihinden önceki hukuki sebeplere dayanılarak, tutanağın kesinleşmesinden itibaren on yıl geçtikten sonra itiraz edilemez ve dava açılamaz. Bu nedenle köy ve mezra arazilerinde, kadastro öncesi bir satışa veya zilyetliğe dayanan taleplerde kadastro tarihinin öğrenilmesi önemlidir.
İyi niyetli üçüncü kişi sorunu
Süre sınırı olmasa bile, taşınmaz tapu kaydına güvenerek iyi niyetle satın alan üçüncü bir kişiye geçmişse, bazı durumlarda iptal yerine tazminat gündeme gelebilir. Bu ihtimale karşı dava açılırken tapu kaydına ihtiyati tedbir konulması istenmelidir.
Süreye bağlı benzer davalar
Muris muvazaası ile sık karıştırılan tenkis davası, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamenin açılmasından ya da mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Tapuda kayıtlı olmayan bir taşınmazın uzun süreli zilyetliğe dayanarak tescili ise ayrı şartlara bağlıdır. Hangi davanın açılacağı, olayın niteliğine göre belirlenmelidir.
Ne zaman avukata danışmalısınız?
Bir taşınmazın tapu geçmişinde şüpheli bir işlem fark ettiğinizde, miras bırakanın sağlığında yaptığı satışlarla ilgili bilgi edindiğinizde veya kadastro tespitine itiraz etmeyi düşündüğünüzde, hangi sürenin işlediğini bir avukatla erkenden değerlendirmeniz hak kaybını önler.

Yazar
Av. Kübra Akeller
Malatya Barosu'na kayıtlı avukat; Ceza, aile ve gayrimenkul hukuku alanlarında dava ve danışmanlık yürütür.
