İçeriğe geç
İş Hukuku

İşe İade Davası Şartları ve Süreleri

İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalı; anlaşma olmazsa iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.

Av. Kübra Akeller
Yayın: 3 dk okuma

İş sözleşmeniz geçerli bir neden gösterilmeden feshedildiyse işe iade talep edebilirsiniz; ancak süreler çok kısadır. Fesih bildiriminin size tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açmanız gerekir. Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırılırsa işe iade talebi incelenmeden reddedilir.

İşe iade davası kimler açabilir?

İş güvencesi hükümlerinden yararlanmak için İş Kanunu'nda öngörülen şartların birlikte bulunması gerekir:

  • İş yerinde (aynı işkolundaki iş yerleri birlikte değerlendirilerek) otuz veya daha fazla işçi çalışması
  • İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması
  • İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması
  • İşçinin, işletmenin bütününü yöneten işveren vekili veya işçi alma ve çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili olmaması

Bu şartlar yoksa işe iade istenemez; ancak kıdem ve ihbar tazminatı gibi diğer haklar şartları varsa ayrıca talep edilebilir.

Geçerli neden ne demektir?

İşveren, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin sözleşmesini ancak işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, iş yerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir nedenle feshedebilir. Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve fesih sebebi açık ve kesin biçimde belirtilmelidir. Davranış veya verimle ilgili nedenlerle yapılan fesihlerde, işçinin savunması alınmadan fesih yapılamaz. Davada feshin geçerli bir nedene dayandığını ispat yükü işverendedir.

Sendika üyeliği, şikâyet hakkını kullanmak, hamilelik veya geçici hastalık gibi sebepler kanunda geçerli neden sayılmayan hâller arasındadır.

Süreç adım adım nasıl işler?

  • Arabuluculuk başvurusu: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde, işverenin veya işin yapıldığı yerin adliyesindeki arabuluculuk bürosuna başvurulur. Görüşmeler kural olarak üç hafta içinde tamamlanır, zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir.
  • Anlaşma: Taraflar anlaşırsa, işe başlatma tarihi, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı tutarlarının anlaşma belgesinde açıkça gösterilmesi gerekir.
  • Dava: Anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde (bulunmayan yerlerde iş davalarına bakan asliye hukuk mahkemesinde) dava açılır. Dava basit yargılama usulüne göre görülür.
  • Kanun yolu: Kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir; işe iade davalarında bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir.

Arabuluculuk ilk toplantısına geçerli bir mazeret olmadan katılmayan taraf, sonradan açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulabilir. Bu nedenle toplantıya katılmak önemlidir.

Mahkeme işe iadeye karar verirse ne olur?

Karar kesinleştikten sonra işçinin on iş günü içinde işverene başvurarak işe başlamak istediğini bildirmesi gerekir. Bu süre içinde başvurmayan işçi açısından fesih geçerli sayılır. İşçi süresinde başvurursa:

  • İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.
  • İşe başlatmazsa, mahkemenin belirlediği ve kanuna göre en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarındaki işe başlatmama tazminatını öder.
  • Her iki durumda da kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar ödenir.

Feshin geçersizliğine karar verilmesi, kıdem ve ihbar tazminatı hesabını da etkileyebilir; işçi işe başlatılırsa daha önce ödenen tazminatlar bu alacaklardan mahsup edilir.

Arabuluculuğa nasıl hazırlanmalı?

İşe iade arabuluculuğu, çoğu dosyada uyuşmazlığın çözüldüğü aşamadır. Görüşmeye girmeden önce şu soruların cevabını netleştirmek faydalı olur:

  • Gerçekten işe dönmek mi istiyorsunuz, yoksa tazminat ve alacakların ödenmesi mi sizin için önceliklidir?
  • Fesih bildiriminde yazan sebebi destekleyen veya çürüten hangi belgeler ve tanıklar var?
  • Kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla mesai gibi diğer alacaklar aynı görüşmede mi ele alınacak?
  • Anlaşma metninde hangi kalemlerin ve tutarların ayrı ayrı yazılması gerekiyor?

İşe iade talebiyle birlikte diğer işçilik alacakları için de arabuluculuğa başvurulabilir; ancak her talep için dava şartının yerine getirilmiş olması gerektiğinden başvuruda talepleri açıkça belirtmek önemlidir. Anlaşma belgesi ilam niteliğinde olduğundan, imzalandıktan sonra kapsamındaki konularda kural olarak yeniden dava açılamaz.

Ne zaman avukata danışmalısınız?

Fesih bildirimini aldığınız gün süre işlemeye başlar. Bildirimde yazan sebebin doğru olup olmadığını, iş güvencesi şartlarını taşıyıp taşımadığınızı ve arabuluculuk başvurusunda hangi taleplerin birlikte ileri sürüleceğini bir aylık süre dolmadan değerlendirmeniz gerekir. İşveren tarafında da fesihten önce savunma alınması ve fesih bildiriminin usulüne uygun hazırlanması, olası bir davayı doğrudan etkiler.

Av. Kübra Akeller

Yazar

Av. Kübra Akeller

Malatya Barosu'na kayıtlı avukat; Ceza, aile ve gayrimenkul hukuku alanlarında dava ve danışmanlık yürütür.

Okumaya devam

Tüm makaleler
İş Hukuku3 dk okuma

Fazla Mesai Alacağı Nasıl İspatlanır?

Fazla mesai; puantaj kayıtları, giriş-çıkış verileri, yazışmalar ve tanıklarla ispatlanır. İmzalı bordrolar ispatı zorlaştırabilir, belgeleri erken toplayın.

Aile Hukuku2 dk okuma

Malatya'da Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Malatya'da şiddet veya tehdit halinde 6284 sayılı Kanun'a göre aile mahkemesi, savcılık ya da kolluğa başvurularak uzaklaştırma kararı istenebilir.

İlk adım

Dosyanızı birlikte netleştirelim.

Tebligat, ifade çağrısı ya da dava dilekçesi aldıysanız bazı süreler işlemeye başlamış olabilir. Belgelerinizle birlikte görüşmek, hangi adımın ne zaman atılacağını netleştirir.