İçeriğe geç
İcra ve İflas Hukuku

Çek veya Senede Dayalı İcra Takibine İtiraz Nasıl Yapılır?

Çek, bono veya poliçeye dayalı takipte itiraz ve şikâyet, tebliğden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine yapılır; itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz.

Av. Kübra Akeller
Yayın: 3 dk okuma

Çek, bono (senet) veya poliçeye dayanan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte, ödeme emrine itiraz ve şikâyet tebliğden itibaren beş gün içinde yapılır ve başvuru icra dairesine değil, icra mahkemesine sunulur. Bu takiplerde ödeme süresi ise on gündür. Genel haciz yolundaki yedi günlük itiraz süresine güvenerek beklemek, bu dosyalarda en sık karşılaşılan hatalardan biridir.

Bu takip neden farklıdır?

Kambiyo senedi, kanunun aradığı şekil şartlarını taşıyan ve alacağı tek başına gösteren bir kıymetli evraktır. Bu nedenle kanun alacaklıya daha hızlı bir takip yolu tanır:

  • İtiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; takibin durması için icra mahkemesinin ayrıca bu yönde karar vermesi gerekir.
  • İcra mahkemesinde ileri sürülebilecek itiraz sebepleri sınırlıdır ve çoğu yazılı belgeyle ispat edilmelidir.
  • Süresinde itiraz edilmezse ödeme emri kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir.

Takibin hangi yolla başlatıldığını ödeme emrinin başlığından ve örnek numarasından anlayabilirsiniz. Kambiyo senetlerine özgü takipte ödeme emri örnek 10 olarak düzenlenir.

Hangi sebeplerle itiraz edilebilir?

  • İmzaya itiraz: Senetteki imza size ait değilse bunu açıkça ileri sürmelisiniz. İcra mahkemesi gerekirse imza incelemesi yaptırır. İtirazın haksız çıkması halinde borçlu aleyhine para cezası ve tazminata hükmedilebileceğini de bilmek gerekir.
  • Borca itiraz: Borcun ödendiği, ertelendiği veya hiç doğmadığı gibi itirazlar. Ödeme veya erteleme iddiası, icra mahkemesinde kural olarak alacaklının imzasını taşıyan ya da resmi nitelikteki bir belgeyle ispat edilmelidir.
  • Zamanaşımı: Senede dayalı alacağın kambiyo hukukuna göre zamanaşımına uğradığı ileri sürülebilir.
  • Yetki itirazı: Takip yetkisiz bir yerdeki icra dairesinde başlatıldıysa bu da süresi içinde bildirilmelidir.

Senedin teminat amacıyla verildiği veya bedelin hiç ödenmediği gibi iddialar, çoğu zaman tanık ve geniş delil gerektirir. İcra mahkemesinin bu konudaki inceleme imkânı sınırlı olduğundan, bu tür durumlarda genel mahkemede menfi tespit davası açılması da gündeme gelebilir.

Beş günlük süre ve başvurunun şekli

Süre, ödeme emrinin tebliğ edildiği günü izleyen günden itibaren işler; son gün resmi tatile denk gelirse izleyen ilk iş gününe uzar. Elektronik tebligatta tebliğ, iletinin adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. İtiraz, takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesine dilekçeyle sunulur; dilekçeye ödeme emrinin ve dayandığınız belgelerin örnekleri eklenmelidir. Başka bir yerde oturuyorsanız, dilekçeyi bulunduğunuz yerdeki icra mahkemesi aracılığıyla da verebilirsiniz; bu durumda dilekçenin süresinde verildiğini gösteren kaydı saklamak önemlidir. İtirazın icra mahkemesine yapılması gerekirken icra dairesine verilmesi, sürenin kaçırılmasına yol açabilir.

Şikâyet ile itiraz arasındaki fark

İtiraz, borcun kendisine veya imzaya yöneliktir. Şikâyet ise takip işleminin usule aykırılığına ilişkindir; örneğin senedin kambiyo senedi için aranan zorunlu unsurları taşımaması, ödeme emrinin eksik düzenlenmesi veya takip dayanağı belgelerin ödeme emrine eklenmemesi. Bazı şikâyet sebepleri süreye bağlı değildir; ancak hangi sebebin süresiz olduğu dosyaya göre değerlendirildiğinden, beş günlük süre içinde başvurmak en güvenli yoldur.

Takibi durdurmak için ne yapılabilir?

Haciz riskini azaltmak için itirazla birlikte icra mahkemesinden takibin geri bırakılması (durdurulması) istenebilir. Mahkeme bu talebi değerlendirirken itirazın ciddiliğine bakar ve çoğu durumda teminat gösterilmesini ister. Takip durdurulmazsa itiraz incelenirken haciz işlemleri devam edebilir. Bu nedenle itiraz dilekçesi hazırlanırken teminat imkânlarının da önceden düşünülmesi faydalıdır.

Alacaklı açısından dikkat edilmesi gerekenler

  • Senedin şekil şartlarını eksiksiz taşıyıp taşımadığını takipten önce kontrol edin; eksik bir unsur takibin bu yolla yürütülmesini engelleyebilir.
  • Çekte ibraz süresine uyulup uyulmadığını ve bankanın karşılıksız işlemini gösteren kaydı, bonoda vade ve düzenleme tarihini inceleyin.
  • Zamanaşımı sürelerini hesaplayın; kambiyo senetlerinde bu süreler genel alacaklara göre kısadır.
  • Borçlunun mal kaçırma ihtimali varsa, takipten önce veya takiple birlikte mahkemeden ihtiyati haciz kararı istenebilir; mahkeme dosyanın durumuna göre teminat isteyebilir.

Ne zaman avukata danışmalısınız?

Çek veya senede dayalı bir ödeme emri aldığınızda beş günlük süre çok çabuk dolar; tebligatı aldığınız gün belgeyi inceletmeniz, itirazın icra mahkemesine süresinde ve doğru sebeplerle yapılmasını sağlar. Alacaklıysanız, senedin şekil şartlarını ve zamanaşımını takipten önce kontrol ettirmek, takibin itirazla durma riskini azaltır.

Av. Kübra Akeller

Yazar

Av. Kübra Akeller

Malatya Barosu'na kayıtlı avukat; Ceza, aile ve gayrimenkul hukuku alanlarında dava ve danışmanlık yürütür.

Okumaya devam

Tüm makaleler
Aile Hukuku2 dk okuma

Malatya'da Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Malatya'da şiddet veya tehdit halinde 6284 sayılı Kanun'a göre aile mahkemesi, savcılık ya da kolluğa başvurularak uzaklaştırma kararı istenebilir.

İlk adım

Dosyanızı birlikte netleştirelim.

Tebligat, ifade çağrısı ya da dava dilekçesi aldıysanız bazı süreler işlemeye başlamış olabilir. Belgelerinizle birlikte görüşmek, hangi adımın ne zaman atılacağını netleştirir.