Ödeme Emrine İtiraz Nasıl Yapılır? Süre, Yöntem ve Sonuçları
Ödeme emrine itiraz, tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır. İmzaya itiraz ayrıca belirtilmelidir; süresinde itiraz takibi durdurur.
Genel haciz yoluyla başlatılan ilamsız takipte size gönderilen ödeme emrine, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde ödeme emrini gönderen icra dairesine itiraz edebilirsiniz. İtiraz dilekçeyle ya da icra dairesinde sözlü olarak yapılabilir ve kural olarak sebep göstermek zorunlu değildir. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; alacaklı takibe devam etmek isterse mahkemeye başvurmak zorunda kalır. Süre kaçırılırsa ödeme emri kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir.
Önce ödeme emrinin türünü kontrol edin
Her ödeme emri aynı kurallara tabi değildir. Belgenin üst kısmında takibin türü ve örnek numarası yazar; itiraz süresi ve itirazın yapılacağı yer buna göre değişir:
- Genel haciz yoluyla ilamsız takip (örnek 7): Fatura, cari hesap, sözleşme gibi bir belgeye dayanarak ya da hiçbir belge göstermeden başlatılabilir. İtiraz süresi yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır.
- Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu (örnek 10): Çek, bono veya poliçeye dayanır. İtiraz ve şikâyet süresi beş gündür ve başvuru icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır.
- Tahliye talepli kira takibi: Kira borcuna ilişkin ödeme süresi ve ödenmezse tahliye sonucu bakımından ayrı kurallara bağlıdır.
- İlamlı takip (icra emri): Bir mahkeme kararına veya ilam niteliğindeki belgeye dayanır; itiraz sebepleri sınırlıdır ve icra mahkemesine ileri sürülür.
Yedi günlük süre nasıl hesaplanır?
Süre, ödeme emrinin tebliğ edildiği günü izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Son gün resmi tatile denk gelirse süre, tatili izleyen ilk iş gününün mesai saati bitiminde sona erer. Elektronik tebligatta tebliğ, iletinin adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
Tebligatı bizzat almadıysanız, örneğin muhtarlığa bırakılıp kapınıza bildirim yapıştırıldıysa, süre o tarihten itibaren işlemeye başlamış olabilir. Bu nedenle zarfın elinize geçtiği güne değil, tebliğ mazbatasındaki tarihe bakmak gerekir. Tebligatın usulsüz yapıldığını düşünüyorsanız, tebligatı öğrendiğiniz tarihten itibaren icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilirsiniz.
İtirazda nelere dikkat edilmeli?
- Borca itiraz: Borcun tamamına itiraz ediyorsanız bunu açıkça yazmanız yeterlidir. Borcun yalnızca bir kısmına itiraz ediyorsanız, itiraz ettiğiniz miktarı açıkça gösterin; belirsiz bir kısmi itiraz geçersiz sayılabilir.
- İmzaya itiraz: Takip, imzanızı taşıdığı ileri sürülen bir belgeye dayanıyor ve imza size ait değilse bunu itirazınızda ayrıca ve açıkça belirtmelisiniz. Aksi halde takip bakımından belgedeki imzayı kabul etmiş sayılabilirsiniz.
- Yetki itirazı: Takip yetkisiz bir yerdeki icra dairesinde başlatıldıysa yetki itirazı da borca itirazla birlikte, aynı süre içinde yapılmalıdır.
- Kayıt: İtirazınızın icra dairesine ulaştığını gösteren alındı belgesini veya elektronik başvuru kaydını saklayın; e-Devlet üzerinden dosyada itirazın işlenip işlenmediğini de kontrol edebilirsiniz.
İtiraz etmeyen ve borcu süresinde ödemeyen borçlunun, kanunda öngörülen süre içinde mal beyanında bulunma yükümlülüğü doğar. Bu yükümlülüğe uyulmaması, alacaklının şikâyeti üzerine yaptırımla karşılaşılmasına yol açabilir.
İtirazdan sonra ne olur?
İtirazla takip durur ancak dosya kapanmaz. Alacaklının önünde iki yol vardır:
- İtirazın kaldırılması: Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış bir borç ikrarı ya da resmi bir belge varsa, icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu başvuru, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
- İtirazın iptali davası: Böyle bir belge yoksa alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede dava açabilir. Alacağın türüne göre davadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu olabilir.
Alacaklı haklı çıkarsa ve alacak belirli ya da kolayca hesaplanabilir nitelikteyse, haksız itiraz eden borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilebilir. Bu nedenle borcun gerçekten tartışmalı olduğu durumlarda yapılan itiraz ile yalnızca zaman kazanmak için yapılan itiraz farklı sonuçlar doğurabilir.
Süreyi kaçırdıysanız
Ödeme emri kesinleşmiş olsa bile borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız genel mahkemede menfi tespit davası açabilirsiniz. Borcu takip baskısıyla ödemek zorunda kaldıysanız, kanundaki süre içinde istirdat davasıyla ödediğiniz parayı geri isteme imkânı da bulunabilir. Bu davalar haciz işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; mahkemeden ayrıca tedbir istenmesi gerekebilir.
Ne zaman avukata danışmalısınız?
Ödeme emri elinize ulaştığında, yedi günlük süre dolmadan; özellikle takip imzalı bir belgeye veya senede dayanıyorsa, borcun bir kısmını kabul ediyorsanız ya da tebligatın usulsüz yapıldığını düşünüyorsanız belgeyi bir avukata inceletmeniz, itirazın doğru türde ve doğru yere yapılmasını sağlar. Süre geçmişse de hangi yolların hâlâ açık olduğunu birlikte değerlendirebiliriz.

Yazar
Av. Kübra Akeller
Malatya Barosu'na kayıtlı avukat; Ceza, aile ve gayrimenkul hukuku alanlarında dava ve danışmanlık yürütür.
